دارو های اورژانسی
نام دارو وعملکرد دارو وموارد مصرف وعوارض جانبی وموارد منع مصرف گفته شده است
نیترو گلیسیرین
از گروه نیتراتها میباشد.بعنوان داروی گشادکننده عروق کرونر قلب به کار میرود و باعث افزایش خونرسانی به قلب شده وآنژین صدری حاد را کنترل کرده و فشارخون را پایین میاورد. آنزین صدری حاد{درد شدید قفسه سینه}- کنترل فشار خون بالا-سکته قلبی-ایسکمی عروق کرونر - این دارو تا سه باردر فشارخون سیستول بالاتر از ده هر پنج دقیقه یکبار قابل تکرار میباشد افزایش ضربان قلب- تپش قلب- احساس گرمی-سرگیجه فشار خون پایین- گلوکوم{آب سیاه چشم}- کم خونیهای شدید-خونریزی مغزی - تروما به سر
کاپتوپریل
کاهنده فشار خون نارسایی احتقانی قلبی -درمان فشارخون متوسط به همراه لازیکس ، همچنيندر درمان زيادي شديد و مقاوم فشار خون كه بهساير تدابير درماني پاسخ نميدهند،مصرف میشود. حساسیت پوستی همراه با خارش-سرفه از دست رفتن حس چشایی واختلات حسی دیگر- همراه داروهای مدر نگهدارنده پتاسیم(تریامترن اچ –اسپیرونالوکتون
لازیکس(فروزماید)
ازداروهای ادرارآور میباشدوبا گشاد کردن عروق کلیه باعث افزایش ادرار ودر نیجه کاهش فشار خون رابه همراه دارد. ورم-کاهش ادرار-نارسایی کلیه- درمان سریع فشار خون بالا تهوع و استفراغ-ضعف عضلانی-افت فشار خون-وزوزگوش و حساسیت پوستی دیابت- نقرس – سیروزکبدی
آدرنالین(اپی نفرین)
گشاد کننده برونش - باعث افزایش فعالیت عصب سمپاتیک شده و در نتیجه فعالیت قلب را افزایش داده و با تنگ کردن عروق ، افزایش فشار خون را بدنبال دارد. شوک آنافیلاکسی(حساسیت دارویی-غذا-نیش حشرات-آلرژی)-آسم و اسپاسم برونش-ایست قلبی استفراغ-افزایش ضربان قلب-ضعف و تعریق-لرزش دست گلوکوم(آ ب سیا ه چشم) - حساسیت مفرط - بیماریها ی قلبی
آتروپین
آنتی کولینرژیک - دارای اثرات ضد برادیکاردی می باشد و افزاینده برادی آریتمی محسوب میشود. بهبود اسپاسم معده و روده ای و قولنج کلیوی و صفراوی- در کاهش ضربان قلب و سکته قلبی- شل کننده عضلانی ،براي كاهش ترشحات بزاق وترشحات دستگاه تنفسي پيش از بيهوشي،براي جلوگيري از براديكاردي و ايستسينوسي
بهعنوان پادزهر در مسمومیت با سموم ارگانو خشکی دهان - گشادی مردمک -خشکی پوست- تاکیکاردی در بزرگی پروستات -گلوکوم و در افراد مسن وبیماران نارسایی قلبی با احتیاط تجویز شود
.
سایمتیدین و راینیتیدن
دارای اثرات کاهنده ترشح اسیدمعده میباشد. چون عوارض جانبی راینتیدین از سایمتیدین کمتر میباشد استفاده از آن بیشتر توصیه میشود. توموری شدن سلولهای کناری معده ، درمان كوتاهمدت زخمهاي فعال دوازدهه يا زخمهايفعال و خوشخيم معده، حالات مرضيترشح بيش از حد و پی در پی اسيد معده برگشت محتويات معدهبه مري و ساير مواردي كه كاهش اسيدمعده براي آن مفيد است، مانند جراحي اسهال - وزوز گوش - بهت زدگی- گیجی و دپرس شدن- بزرگ شدن پستانها سرطان معده -مشکلات کبدی و کلیوی
هیوسین( اسکوپولامین)
آنتی کولینرژیک - ضد اسپاسم عضلات صاف - این دارو سبب شل شدن عضلات صاف عاعضای حفرات شکمی و و لگن میگردد.{ اسپاسم گوارشی با ادرار ی- درد کلیه-درد صفراوی و قاعدگی دردناک} خشکی دهان - افزایش ضربان قلب- تاری دید - احتباس ادراری گلوکوم(آ ب سیا ه چشم) - حساسیت مفرط
-
متوکلو پرامید(پلازیل)
بالا بردن آستانه تحریک مرکز استفراغ- افزایش حرکات دودی معده در درمان تهوع استفراغ ناشی از جراحی یا شیمی درمانی برگشت محتویات معده به مری ، آهسته بودن تخلیه معده ، سردرد و سکسه مقاوم مصرف میشود. عکس العملهای خارج هرمی خصوصا در کودکان ونوجوانان مانند :اسپاسم گردن- لرزش دست - سستی پا حساسیت مفرط- نارسایی کبد و کلیه - پارکینسون- انسداد روده - تشنج - خونریزی گوارشی
پیریدوکسین(B6)
در سوخت و ساز پروتینهاو چربیهادخالت دارد. در تهوع حاملگی- بیماری سلولی تابش اشعه- الکلیسم سردرد- احساس گرگرفتگی- خواب الودگی- بیماران پارکینسون
هیدروکورتیزون
با عملکرد بر روی غده آدرنال در کاهش التهابات و حساسیتها موثر است. آسم-گزش حشرات- التهابات پوستی که شامل قرمزی و گرمی است و همین طور در واکنشهای حساسیتی دارویی- التهابات استخوانسردرد- افت پتاسیم خون-اکنه- حساسیت مفرط- عفونتهای قارچی سیستمیک
دگزامتازون
ضد التهاب - سرکوب کننده سیستم ایمنی - نارسایی غده ادرنال کلیه - ورم مغزی ناشی از ضربه -ضد التهابات ناشی از یک آلرژی سردرد - اکنه -نارسایی احتقانی قلب-افزایش فشار خون-ادم- زخم معده- حساسیت مفرط- عفونتهای قارچی سیستمیک
تری فلو پرازین (اسکا زینا)
ضدسایکوز ضد اضطرا ب - ضد تهوع واستفراغ - اسکیزوفرنی خصوصا در توهم و هذیانها وکسانیکه دوره حاد بیقراری دارند : تري فلوئوپرازين در درماناسكيزوفرني و حالات رواني ديگر مثلجنون و مانيا مصرف ميگردد. همچنين دركوتاه مدت بهعنوان داروي كمكي دردرمان تحريكا خواب الودگی - سرگیجه - تاری دید - خشکی دهان - اسهال - اسپاسم گردن وعضلات - افت فشار خون - تشنج - ازبین رفتن بافت محل تزریق اسپاسم گردن وعضلات - خواب الودگی
هالوپریدول
ضدسایکوز اختلالات رفتاری شدیدمثل جنون جوانی- سرخوشی - تهوع و استفراغ ، در درماناسكيزوفرني و حالات رواني ديگر، مانيا، درمان كوتاه مدت و كمكي اضطراب شديد ،بهبود تيكهاي حركتي بهكار ميرود. همچنين در درمان سكسكهمقاوم مصرف ميگردد افت شدید فشار خون- اختلالات حرکتی تاخیری- حرکات غیر ارادی- افرایش ضربان قلب- احتباس ادراری- افت فشار خون و افرادی که از لحاظ هوشیاری در سطح پایین هستند
دیازپام
آرام بخش و خواب آور- ضد هیجان - شل کننده عضلات اسکلتی در تشنج ها -فشارهای روانی- بی خوابی ها و درمان مداوم صرعی استفاده میشود سرگیجه- خواب آلودگی- عدم تعادل-افت فشار- کاهش ضربان قلب-راش- تاری دید-تهوع و استفراغ-ایست تنفسی گلوکوم(آب سیاه)- افراد افسرده- افت فشار خون و افرادی که از لحاظ هوشیاری در سطح پایین هستند
پرومتازین
طولانی اثر ترین آنتی هیستامین- آرام بخش- ضد تهوع و استفراغ در بیماری مسافرت - تهوع واستفراغ- التهابات بینی - علایم آلرژی-کهیر - تب یونجه- مسکن ساده برای بیخوابی- درمان تکمیلی فوریتهای آنافیلاکسی یا آلرژی شدید بی قراری- عدم رک مکان و زمان - کاهش و افزایش فشار خون-احتقان بینی-حساسیت به نور- صرع- حساسیت مفرط به آنتی هیستامین ها- حملات آسم- نوزادان-بیماریهای قلبی عروقی- فشار خون پایین - بیماریهای ریوی
ترامادول ضد دردمتوسط تا شدید –
ضددرد - کنترل درد بعد از عمل سرگیجه - سر درد - اضطراب - اختلال تعادل - تشنج - خارش - تعریق بیش از حد - بثورات جلدی - اختلالات بینایی - تهوع و استفراغ - دردشکم - ارست تنفسی حساسیت به دارو - کودکان زیر12سال - بیماریهای تنفسی - الکلیسم حاد - ضربه به سر - اختلالات تشنجی - نارسایی شدیدکلیوی - حاملگی - شیردهی
نالوکسان
ضد مخدر از نوع مرفین- مصرف این دارو ممکن است باعث از بین رفتن اثر ضد درد ها شود برای برطرف کردن تضعیف تنفسی و ارست تنفسی ناشی از داروهای شبه تریاک مصرف میگردد. افزایش ضربان قلب و فشار خون- تهوع و استفراغ- تعریق- ادم ریوی حساسیت مفرط- نا منظمی ضربان قلب -صدمه مغزی- تشنجی ها- حاملگی و زایمان- بیماران مسن وناتوان-
فنوباربیتال
ضد تشنج-آرامبخش- خواب آور انواع صرع- تب و تشنج کودکان- در بی خوابی و آرامبخش قبل جراحی - آرامبخش- خواب الودگی-سرگیجه - سردرد-منگی- افت فشار خون- کاهش ضربان نبض- کهیر- تنگ شدن مردمک چشم- تهوع و استقراغ- درد در ناحیه بالای معده- ایست تنفسی حساسیت مفرط- بیماریهای شدید ریوی-بیماران دچار افسردگی همراه با افکار خودکشی-اختلال عملکرد کلیه- بیمارانیکه افت فشار خون دارند.
متوکاربامول
شل کننده عضلات اسکلتی دردهای عضلانی - اسکلتی و در کنترل تظاهرات عصبی- عضلانی کزاز خواب آلودگی- سرگیجه- افت فشار خون- تاری دید- تهوع- تب و واکنشهای آلرژیک (راش- کهیر) سابقه واکنش حساسیت- سابقه صرع- اختلال عملکرد کلیه
بایپریدین
ضد پارکینسون- ضد اختلالات اکستراپیرامیدال( اسپاسم گردن) در درمان بیماری پارکینسون و علایم ناشی از عوارض داروها مثل حساسیت به متوکلوپرامید و کلروپرومازین سردرد- سرگیجه- بی قراری- طپش قلب- افزایش ضربان قلب- خشکی چشمها- احتباس ادراری کسانیکه بزرگی غده پروستات دارند - گلوکوم - تشنج
آمینوفیلین
شل کننده عضلات صاف و در نهایت بهبود اسپاسم برونش و گشادکننده راههای هوایی افرادیکه مبتلا نارسایی احتقانی قلب هستند و افراد مسن - درمان کمکی نوزادانی که قطع تنفسی دارند - افراد آسمی و کسانیکه که هر نوع اسپاسم راه هوایی دارند طپش قلب- افزایش ضربان قلب- بیخوابی - سردرد- تشنج- تهوع واستفراغ- افت فشار خون- ایست تنفسی - دیس ریتمی قلب حساسیت مفرط- نامنظمی ضربان قلب - کسانیکه کم کاری غده تیروئید دارند
کلروپرومازین
ضد سایکوز-ضد تهوع واستفراغ درما ن سریع سایکوز در بیماران بیقرار- تهوع و استفراغ- سکسکه مقاوم علائم اکستراپیرامیدال- تشنج- افت فشار خون - افزایش ضربان نبض- غش- تاری دید- خشکی دهان- احتباس ادراری- حساسیت مفرط-ضایعات مغزی- بیماریهای تنفسی- صرع- سایر بیماریهای همراه تشنج - اختلال عملکرد کلیه و کبد- بیماری پارکینسون-افت کلسیم
کلماستین
آنتی هیستامین - ضدآلرژی- ضد احتقانالتهابات بینی- علائم آلرژیک-کهیر- تظاهرات پوستی- ادم رگها ارامش بیش از حد - فشار پایین - طپش قلب- افزایش ضربان نبض- راش و کهیر - درد سر دل- تهوع استفراغ - احتباس ادراری حساسیت به آنتی هیستامینها- حمله حاد آسم- گلوکوم - اسداد مثانه- بیماریهای قلبی عروقی - فشار خون بالا-پرکاری تیروئید- بیماریهای کلیوی- دوران حاملگی وشیر دهی
سالبوتامول
گشادکننده راههای هوایی خصوصا برونشها گرفتگی راه هوایی در بیماران مبتلا به انسداد برگشت پذیر ریوی- پیشگیری گرفتگی راه هوایی ناشی از فعالیت بدنی عصبی شدن - اضطراب- سرگیجه و سردرد- لرزش خفیف- ترس - طپش قلب- تغییر فشار خون- تهوع و استفراغ- سوزش سر دل- خشکی دهان حساسیت مفرط- بیمارهای قلبی وعروقی - فشار خون بالا- دیابت- آنژین- پرکاری تیروئید- بزرگی پروستات
دکستروز 5%
تامین کننده کالری (جانشین مایعات بدن)- افت قند خون ناشی از تزریق بیش از حد انسولین- در حالات ضعف عمومی مثل افت خون ناشی از سوء تغذیه ورم ریوی - نارسایی احتقانی قلب- کمای دیابتیک-هذیان- بیمارانی که دچار کم آبی شده اند
سدیم بیکربنات
قلیایی کننده سیستم ادراری احیای قلبی- ریوی- قلیایی کننده ادرار - آنتی اسید- اسیدوز متابولیک شدن- کاهش سطح هوشیاری - احتباس مایعات- نفخ شکم -سنگهای کلیوی نارسایی احتقانی قلب -بیماریهای ریوی- کمبود پتاسیم
سرم رینگر
جایگزین مایعات از دست رفتن مایعات در اثر تهوع واستفراغ واسهال و خونریزیها افزایش پتاسیم خون- افزایش حجم داخل وریدی نارسایی احتقانی قلب - ورم ریوی نارسایی گردش خون
سرم نرمال سالین تزریقی جایگزین مایعات بدن در کم آبی بدن ناشی از گرمازدگی-تب - ادم -احتباس مایعات بدن - ادم ریوی - ایست تنفسی- افزایش ضربان قلب نارسایی قلب - نارسایی کلیه-سیروز کبدی
سرم دکستروز 6% سالین 9%
افرایش دهنده حجم پلاسمای خون ( که باعث افزایش فشار خون و بهبود عملکرد کلیه در بیماران مبتلا به شوک ناشی از کاهش حجم خون) جایگزین مناسب فراورده های خونی در موارد اورژانسی تهوع و استفراغ- واکنش آنافیلاکسی مثل کهیر - تب- احتقان بینی- خارش حساسیت مفرط- نارسایی کلیه - خونریزی شدید- در موارد حاملگی - شیردهی- بیماری کبدی- کودکان با احتیاط تزریق شود
داروی مصرف در مسمومیت با مواد الکلی ویتامینهای گروهB می باشد
دیگوکسین
(نام تجاری: Lanoxine)
گروه دارویی: گلیکوزید ها
گروه درمانی: ضد آریتمی قلبی, نارسایی قلبی
شکل دارویی: قرص , آمپول , قطره , شربت
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: نارسایی قلبی , بی نظمی های ریتم قلبی ( نوع سوپراونتریکولار)
میزان مصرف: در نوزادان تا بالغین میزان مصرف متفاوت است. و برای شروع درمان باید میزان خاصی را تجویز کردکه به آ« دیژیتالیزاسیون بیمار گفته می شود.
موارد مانع: در صورت ابتلای بیمار به آریتیمی قلبی و مسمومیت با گلیکوزید قلبی منع مصرف دارد.
عوارض جانبی: عوارض گوارشی , تغییر بینایی , ترس از نور و هذیان جزء عوارض شدید دارویی است.
توجهات: غذا هیچ اثری بر میزان جذب دارو ندارد.در صورت کاهش تعداد ضربان قلب (برادیکاری) تزریق را متوقف کنید. اغلب برای پیش گیری از مسمومیت دارویی 1 تا 2 روز در هفته مصرف دارو حذف می شود.(مثلا 2 شنبه و جمعه)
آموزش: به دستور پزشک توجه کافی شود. بیمار از سبزی کافی و سیب زمینی استفاده کند.
شرایط نگهداری: در دمای معمولی نگهداری شود.
کاپتوپریل
(نام تجاری: Capoten)
گروه دارویی: مهار کننده تبدیل کننده آنژیوتانسین
گروه درمانی: کنترل فشار خون و گشاد کننده عروق
شکل دارویی: قرص 25 و 50 میلی گرمی
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: فشار خون , نارسایی قلب , اختلال عملکرد بطن چپ قلب , ضایعات کلیوی , دیابت قندی
میزان مصرف: 12.5 تا 25 میلی گرم وبار در روز
موارد مانع: حساسیت شدید دارویی و سابقه بروز حساسیت (آنژیوادم)
عوارض جانبی: کاهش فشار خون , اختلال در حس چشایی, سرگیجه , مشکل خونی
توجهات: بیمار ممکن است دچار مشکلات خونی شود آزمایش ضروری است.
آموزش: دارو را یک سات قبل از غذا مصرف استفاده کنید.درهنگام مصرف بار اول تا 3 ساعت پس از مصرف در بستر بخوابد. در صورت بروز ضایعات جلدی و تورم گلو و دست و پا به پزشک مراجعه شود.
شرایط نگهداری: در دمای معمولی نگهداری شود.
آمیودارون
(نام تجاری: Cordaron)
گروه دارویی: گروه ینزوفوران
گروه درمانی: ضد آریتمی قلب یا دهلیز (قلبی)
شکل دارویی: قرص و آمپول (200 و 150 میلی گرمی)
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: بی نظمی ریتم قلبی (آریتمی) در بطن یا فوق بطن, فیبریلاسیون یا فلوتر دهلیزی
میزان مصرف: دوز یا میزان برای شزوع اولیه روزانه 800 تا 1600 میلی گرم از راه خوراکی به مدت یک تا سه هفته و میزان مصرف نگهدارنده 200 تا 600 میلی گرم در روز
موارد مانع: بلوک قلبی درجه 2 و 3 کم کاری قلبی (برادیکاردی) و اختلال عملکرد گروه (S.A) ولی در موارد نارسایی کبدی یا ریوی و تیروئید کودکان با احتیاط مصرف شود.
عوارض جانبی: بی نظمی جدید در ریتم قلبی , آسیب کبدی , عارضه ریوی نورپاتی محیطی , سردرد و حساسیت به نور , اختلال بینایی
توجهات: در مورد علائم گوارشی در ابتدای درمان هشدار دهید. در مصرف وریدی (انفوزیون ) , اندازه گیری فشار خون بیمار را باید مد نظر قرار داد.
آموزش: به بیمار آموزش دهید تا نبض خود را روزانه اندازه بگیرد. تا 4 ماه پس از قطع دارو نباید در معرض نور قرار گیرد . تست ریوی و چشمی بعد از مصرف ضروری است.
شرایط نگهداری: دور از نور و حرارات اتاق نگهداری شود.
وراپامیل
(نام تجاری: Isoptin)
گروه دارویی: دی فنیل آلکیل آمین
گروه درمانی: ضد فشار خون
شکل دارویی: قرص و نوع تزریقی
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: درد قلبی, فشار خون , بی نظمی قلبی ( به ویژه آریتمی PAT)
میزان مصرف: بستگی به نوع آریتمی قلبی دارد.
موارد مانع: مشکلات هدایتی قلب ( بلوک درجه 2 یا 3)
عوارض جانبی: تپش قلب , سرگیجه , اختلال خواب , اختلال دید , دماتیک ( ضایعات پوستی) , دل درد, خشکی دهان , درد عضلانی و اشکالات تنفسی
توجهات: کنترل علائم حیاتب ضروری است. نوار قلبی باید گرفته شود.
آموزش: در صورت تنگی نفس به پزشک اطلاع دهید. دارو را همراه غذا میل کنید.
شرایط نگهداری: در دمای اتاق نگهداری شود.
نکته: عارضه (PAT ) یک بی نظمی قلبی است که به علت افزایش تعدا ضربان قلب بروز می کند و این دارو در مراکز درمانی بسیار موثر است.
دوپامین
(نام تجاری: Dopastat)
گروه دارویی: سمپاتومیمیتیک
گروه درمانی: تنگ کننده عروق
شکل دارویی: تزریقی
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: محرک قلبی است و در درمان کاهش یا افت فشار خون و شوک قلبی و نارسایی قلبی و نارسایی کلیه مفید است.
میزان مصرف: 400 تا 800 میلی گرم دوپامین در 250 سی سی محلول و با غلظت 1600 تا 3200 میکروگرم در هر میلی لیتر انفوزیون شروع شود.
موارد مانع: در بیماری هایی فئوکروموسیتوما یا آریتمی فیبریلاسیون بطنی یا تاکی آریتمی ممنوعیت مصرف دارد.
عوارض جانبی: تهوع , استفراغ , درد قفسه سینه , تشدید حمله آسمی
توجهات: از مخلوط کردن دوپامین با محلول سرم بی کربنات سدیم یا فنی توئین سدیم خودداری شود. کنترل علائم حیاتی و مونیتورینگ نوار قلبی ضروری است. برای تزریق از ورید های بزرگ استفاده کنید.
آموزش: در محل تزریق ممکن است درد ایجاد شود و در صورت بروز این عارضه به پرستار
اطلاع دهید.
شرایط نگهداری: در دمای اتاق نگهداری شود.
نالوکسان
(نام تجاری: Narcan)
گروه دارویی: اکسی مورفون
گروه درمانی: ضد اپیوئید ها - ضد مخدر ها
شکل دارویی: تزریقی
مصرف در دوران حاملگی: گروه B
موارد مصرف: تشخیص و درمان مسمومیت ها با مواد مخدر یا کومای ناشی از آن , درمان مهار تنفسی بعد از جراحی , خارش ناشی از انسداد صفراوی
میزان مصرف: 0.4 تا 2 میلی گرم وریدی یکجا تزریق می شود.
موارد مانع: در افرادی که وابستگی شدید به مخدر ها دارند, با احتیاط استفاده شود.
عوارض جانبی: تهوع , استفراغ , اختلال تمرکز و حواس , بی اشتهایی , تغییرات فشار خون
توجهات: این دارو اغلب در مراکز اورژانس و بیمارستانی تزریق می شود.
آموزش: مورد خاصی مطرح نیست.
شرایط نگهداری: در دمای معمولی نگهداری شود.
مانیتول
(نام تجاری: Austra)
گروه دارویی: دیورتیک ها ( ادرار آور ها)
گروه درمانی: ضد گلوکوم ( آب سیاه چشم )
شکل دارویی: تزریقی 10 یا 20 درصد
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: در ایجاد ادرار بیشتر ( دیورزاسموتیک ) , در نارسایی حاد کلیه , برای کاهش فشار داخل جمجمه , میوگلوبینوری ناشی از سوختگی ( برق گرفتگی) در اثر برق گرفتگی ناشی از سلول های خونی از طریق ادرار دفع می شوند.
میزان مصرف: بر حسب مورد متفاوت است.
موارد مانع: حساسیت شدید دارویی , ادم ریوی , نارسایی قلبی و کمبود مایعات در بدن ( دهیدراتاسیون)
عوارض جانبی: اسهال , تشنج , سردرد , سرگیجه , نارسایی قلبی , درد قفسه سینه , تاری دید , تشنگی , تهوع , کهیر , کاهش یا افزایش فشار خون
توجهات: علائم حیاتب بیمار باید کنترل شود.وزن و عملکرد کلیه بیمار کنترل شود.
آموزش: در صورت درد سینه یا سر درد شدید به پزشک اطلاع دهید.
شرایط نگهداری: در دمای معمولی نگهداری شود.
هالوپریدول
(نام تجاری: Haldol)
گروه دارویی: بوتیروفنون ها
گروه درمانی: ضد سایکوز ( اختلالات شدید روانی)
شکل دارویی: قرص و تزریقی
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: اختلالات سایکوز در نوع حاد و مزمن , اضطراب شدید در بیماری اوتیسم افعال , در استفراغ های شدید و در دیس تونی اندام ها
میزان مصرف: 1 تا 5 قرص 0.5 میلی گرم حداکثر 100 میلی گرم روزانه
موارد مانع: حساسیت شدید دارویی , در بیماران دو قطبی باعث افسردگی می شود.
عوارض جانبی: خشکی دهان , خواب آوری , تشنج , آریتمی قلب ,
توجهات: تزریق هالوپریدول باید به صورت عمقی و باسوزن شماره 21 انجام شود.( فقط به صورت عضلانی تزریق شود.)
آموزش: از رانندگی و کارهای دقیق خودداری کنید. استفاده از الکل و دارو های خواب آورهمزمان اجتناب شود.خشکی دهان از عوارض شایع است, مایعات بیشتر مصرف شود. بیمار باید در انجام آزمایشهای حین مصرف دارو همکاری کند. بیمار نباید در سرما و گرمای شدید قرار بگیرد.
شرایط نگهداری: در جای خشک و دور از نور نگهداری شود.
رانیتیدین
(نام تجاری: Zantac)
گروه دارویی: مهار کننده گیرنده اچ - 2
گروه درمانی: ضد زخم معده
شکل دارویی: قرص و آمپول
مصرف در دوران حاملگی: گروه B
موارد مصرف: زخم های معده و دوازدهه , برگشت مواد اسید معده به مری, زخم مری
میزان مصرف: میزان مصرف آن 2 قرص روزانه می باشد.
موارد مانع: حساسیت شدید دارویی
عوارض جانبی: سردرد , سر گیجه , اسهال , درد عضلانی , مشکلات خونی
توجهات: بهتر است 2 ساعت قبل از غذا مصرف شود.میزان تجویز در نارسایی کلیه کاهش یابد. تجویز B12 در درمان دراز مدت ضروری است . تست های کبدی ضروری است.
آموزش: دارو منظم استفاده شود.
شرایط نگهداری: در دمای اتاق نگهداری شود.
مورفین
(نام تجاری: Astramorph)
گروه دارویی: فنانترن
گروه درمانی: مخدر , ضد درد
شکل دارویی: قرص و تزریقی
مصرف در دوران حاملگی: گروه B
موارد مصرف: در دردهای خفیف تا متوسط , القای بیهوشی , ادم حاد ریه
میزان مصرف: 10 میلی گرم هر 4 ساعت
موارد مانع: در نارسایی تنفسی , انسداد راه هوایی , حساسیت شدید دارویی , اختلالات تشنجی , ضربات سر , ضربه مغزی ( اختلال هوشیاری) , آسم
عوارض جانبی: استفراغ , تهوع , خواب آلودگی , خارش , مهار تنفسی , شوک , کوما, احتباس ادراری , بی قراری , کاهش فشار خون
توجهات: در افراد سالمند میزان دارو باید کاهش یابد.
آموزش: توقف تنفسی , شلی شدید عضلات و کاهش فشار خون علائم مسمومیت اند و باید به پزشک اطلاع داده شود.
شرایط نگهداری: در دمای معمولی نگهداری شود.
کلرودیازپوکساید
(نام تجاری: Librium)
گروه دارویی: بنزودیازپین
گروه درمانی: ضد اضطراب
شکل دارویی: قرص 5 و 10 میلی گرمی
مصرف در دوران حاملگی: گروه D
موارد مصرف: اضطراب , محرومیت از الکل و عوارض ناشی از ترک آن
میزان مصرف: 1 تا 2 قرص 3 تا 4 بار در روز
موارد مانع: حساسیت شدید , مسمومیت شدید با الکل که در حالت کما هستند, آب سیاه چشم(گلوکوم زاویه بسته)
عوارض جانبی: خواب آلودگی ,سر درد , اختلال فکری , ادراری , مشکلات گوارشی , مشکلات تنفسی , اختلال کارکرد کبد , خشکی دهان , یبوست
توجهات: در بیماران با نارسایی ریه , پورفیری (نوعی بیماری ارثی و نادر خونی ) و بیماران دچارکاهش آلومینیوم خون با احتیاط مصرف شود.
آموزش: بعد از مصرف دارو راننگی ممنوع است.
شرایط نگهداری: در دمای معمولی اتاق نگهداری شود.
پتیدین
(نام تجاری: Dolantin)
گروه دارویی: فنیل پیپریدین
گروه درمانی: مخدر
شکل دارویی: تزریقی
مصرف در دوران حاملگی: گروه B و گروه D در حوالی زمان زایمان
موارد مصرف: درد متوسط و شدید و قبل از عمل و کمک بیهوشی
میزان مصرف: 25 تا 100 میلی گرم عضلانی یا زیر جلدی یا آهسته وریدی هر 4 ساعت
موارد مانع: در آسم , حساسیت شدید دارویی, تشنج , افراد پیر و نارسایی کبد و کلیه
عوارض جانبی: خواب آلودگی , یبوست , تشنج , خشکی دهان و ..
توجهات: تزریق زیر جلدی به علت درد توصیه نمی شود.علائم حیاتی بیمار را کنترل کنید.برای تزریق وریدی سرم در نرمال سالین یا سرم دکستروز رقیق کنید.
آموزش: به علت خواب آلودگی کار دقیق و رانندگی ممنوع است. در تزریق سرپایی , بیمار باید همراه با ویلچر جا به جا شود.
شرایط نگهداری: در دمای معمولی نگهداری شود.
پروپوفول
(نام تجاری: Diprivan)
گروه دارویی: سدایتو ها
گروه درمانی: دارو های کمک بیهوشی
شکل دارویی: تزریقی
مصرف در دوران حاملگی: گروه B
موارد مصرف: برای القا بیهوشی عمومی(سریع الثر و کوتاه الثر) , استفراغ
میزان مصرف: بسته به وضعیت بیمار تعیین می شود.
موارد مانع: حساسیت شدید دارویی , صرع , سالمندان و در فردی که فشار داخل مغزی بالایی دارد, منع مصرف دارد.
عوارض جانبی: ایست قلبی, ریوی, کاهش فشار خون, درد و سوزش محل تزریق , کهیر , خشکی دهان , احتباس ادراری , تغییر رنگ پوست , سرفه , سوزش گلو , اختلال شنوایی و بینایی , احساس سرما و لرز , تشنج و خواب آلودگی
توجهات: در سالمندان با احتیاط تجویز شود.خطر مصرف دراز مدت آن چربی خون می باشد. پروپوفول را همزمان با خون و پلاسما از راه یک ورید تجویز نکنید.
آموزش: مثل دیگر گاز های بیهوشی توجهات ویژه لازم دارد.
شرایط نگهداری: در دمای 5 تا 22 درجه نگهداری شود. الزاما در یخچال نگهداری نشود.
نیتروپروساید
(نام تجاری: Nipride)
گروه دارویی: ضد فشار خون ها
گروه درمانی: گشاد کننده عروق
شکل دارویی: تزریقی
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: حملات حاد فشار خون , نارسایی قلبی , سکته قلبی در حین جراحی
میزان مصرف: حداکثر میزان مصرف 500 میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن می باشد.
موارد مانع: حساسیت شدید دارویی , کاهش فشار خون , مشکل عروقی مغز , نارسایی کلیه و کبد
عوارض جانبی: سر در , تعریق , سرگیجه , تغییرات هوشیاری , گرگرفتگی, تحریکات جلدی
توجهات: این دارو به نور حساس استو باید دارو با ورق آلومینیوم پوشانده شود. محلول تازه به رنگ قهوه ای کمرنگ است.
آموزش: مراقب مسمومیت دارویی باشید.
شرایط نگهداری: در دمای معمولی و دور از نور نگهداری شود.
نیتروگلیسیرین
(نام تجاری: Nitrocontin)
گروه دارویی: نیترات ها
گروه درمانی: ضد درد قلبی , ضد فشار خون
شکل دارویی: قرص , تزریقی , اسپری , پماد
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: در درمان و پیشگیری از درد های قلبی ( آنژین قلبی ) , در نارسایی مزمن قلب , آنفارکتوس حاد میوکارد, اسپاسم منتشر ریه , فشار خون حاملگی
میزان مصرف: میزان مصرف قرص :یک قرص زیر زبانی و تکرار آن 5 دقیقه بعد ولی پماد آن 2 تا 3 بار در روز بر روی سینه مالیده شود.
موارد مانع: حساسیت شدید دارویی , کاهش فشار خون , کم خونی شدید , بالا بودن فشار داخل مغزی
عوارض جانبی: سردرد , تهوع , بی قراری , خستگی , رنگ پریدگی , در پماد خارش و تاول جزء عوارض موضعی است.
توجهات: علائم حیاتی بیمار را کنترل کنید. در صورت تهوع , تعریق یا کاهش فشار خون به فکر مسمومیت دارویی باشید.
آموزش: قرص نیتروگلیسیرین را با معده خالی مصرف کنید.از قطع ناگهانی دارو پرهیز کنید.
شرایط نگهداری: در دمای معمولی نگهداری شود.
سولفات منیزیم
(نام تجاری: Sulmages)
گروه دارویی: سولفات منیزیم
گروه درمانی: ضد تشنج ( به ویژه در حاملگی)
شکل دارویی: تزریقی
مصرف در دوران حاملگی: گروهD
موارد مصرف: در مسمومیت حاملگی ( کلامپسی و پره اکلامپسی) , در خانم حامله و کسانی که از راه دهان تغذیه نمی کنند و مجبوریم دارو و مواد ضروری را از راه ورید های محیطی به آنها برسانیم.
میزان مصرف: در کنترل تشنج و پیشگیری آن 4 گرم محلول 10 یا 20 درضد در عرض 3 تا 4 دقیقه در بدن یا در سرم دکستروز طی نیم ساعت انفوزیون وریدی شود.
موارد مانع: در انفارکتوس قلبی و بلوک قلبی منع مصرف دارد.
عوارض جانبی: سردرد , گرگرفتگی , کاهش فشار خون , فلج تنفسی , تعریق , تهوع , خواب آلودگی , احساس تشنگی
توجهات: علائم حیاتی بیمار حین تزریق کنترل شود.سطح سرمی منیزیوم بررسی شود.حتما آمپول کلسیم گلوکونات وریدی را در دسترس و آماده داشته باشید.
آموزش: در صورت بروز تهوع و استفراغ , مشکلات قلبی و تنفسی اطلاع به پزشک ضروری است چون علائم مسمومیت است.
شرایط نگهداری: در دمای معمولی نگهداری شود.
تئوفیلین
(نام تجاری: Bronkodyl-phyllin)
گروه دارویی: متیل گزاتین
گروه درمانی: ضد آسم , باز کننده ریه
شکل دارویی: قرص و کپسول
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: حمله حاد آسم , آسم مزمن , برونشیت
میزان مصرف: در حملات حاد 5 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم هر 6 تا 8 ساعت
موارد مانع: حساسیت شدید دارویی, سالمندان , نارسایی کبدی و کلیوی, فشار خون بالا, سکته قلبی, دیابت
عوارض جانبی: سردرد , تهوع , استفراغ , تشنج , تحریک پذیری , اسهال , ضایعات جلدی و طاسی
توجهات: سر در , اسهال و بی خوابی علائم مسمومیت است.تئوفیلین خوراکی در درمان حملات حاد آسم کارایی جدی ندارد.
آموزش: برای پیشگیری از عوارض گوارشی آن را با غذا میل کنید.
شرایط نگهداری: در دمای اتاق نگهداری شود.
وراپامیل
(نام تجاری: Isoptin)
گروه دارویی: دی فنیل آلکیل آمین
گروه درمانی: ضد فشار خون
شکل دارویی: قرص و نوع تزریقی
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: درد قلبی, فشار خون , بی نظمی قلبی ( به ویژه آریتمی PAT)
میزان مصرف: بستگی به نوع آریتمی قلبی دارد.
موارد مانع: مشکلات هدایتی قلب ( بلوک درجه 2 یا 3)
عوارض جانبی: تپش قلب , سرگیجه , اختلال خواب , اختلال دید , دماتیک ( ضایعات پوستی) , دل درد, خشکی دهان , درد عضلانی و اشکالات تنفسی
توجهات: کنترل علائم حیاتب ضروری است. نوار قلبی باید گرفته شود.
آموزش: در صورت تنگی نفس به پزشک اطلاع دهید. دارو را همراه غذا میل کنید.
شرایط نگهداری: در دمای اتاق نگهداری شود.
نکته: عارضه (PAT ) یک بی نظمی قلبی است که به علت افزایش تعدا ضربان قلب بروز می کند و این دارو در مراکز درمانی بسیار موثر است.
پروکائین آمید
(نام تجاری: Pronestyl)
گروه دارویی: آمید پروکائین
گروه درمانی: ضد آریتمی قلبی
شکل دارویی: کپسول و آمپول
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: در بی نظمی های ریتم قلب (AF-PAC-PVST-VT-MI) کاربرد دارد.
میزان مصرف: طبق دستور متفاوت است.
موارد مانع: حساسیت شدید دارویی , بلوک قلبی , میاستنی گراویس
عوارض جانبی: تب , درد عضلانی , بی نظمی قلبی, اختلالات روانی, بلوک قلبی, ضعف , سرگیجه , بی اشتهایی, تهوع , درد شکم
توجهات: اختلالات خونی از عوارض شایع است. در صورت خونریزی و تغییر رنگ پوست و خونمردگی آزمایشهای انعقادی انجام می شود.در صورت تزریق وریدی می بایست بیمار تحت کنترل باشد.
آموزش: درد عضلانی , اسهال و درد گلو مهم است به پزشک مراجعه شود . در صورت بروز تب و ضایعات پوستی اطلاع دهید.
شرایط نگهداری: در دمای معمولی نگهداری شود.
پروپرانولول
(نام تجاری: Inderal)
گروه دارویی: مهار کننده گیرنده بتا2
گروه درمانی: ضد فشار خون , ضد میگرن
شکل دارویی: قرص , آمپول
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: فشار خون , بی نظمی ریتم قلبی, درمان درد قلبی , پیشگیری سردرد عروقی
میزان مصرف: در فشار خون 40 میلی گرم 2 بار در روز و در آریتمی 0.2 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم
موارد مانع: در مورد شوک قلبی , نارسایی احتقانی قلبی, آسم ریوی ممنوع است.
عوارض جانبی: خستگی , کاهش فشار خون , درد قفسه سینه , وزوز گوش , اشکال در صحبت کردن, تهوع , اسهال , شب ادراری , کاهش میل جنسی , عفونت مجاری ادراری , درد کلیوی , درد مفاصل و کمر درد و ضایعات پوستی
توجهات: فشار خون و نوار قلب بیمار باید کنترل شود. دارو به همراه غذا تجویز شود.
آموزش: مصرف دارو نباید به طور ناگهانی قطع شود.این دارو در سالمندان با احتیاط مصرف شود. در موارد اضطراب و تپش قلب هم کاربرد دارد.
شرایط نگهداری: در دمای اتاق نگهداری شود.
هیوسین
(نام تجاری: Buscopan)
گروه دارویی: آنتی کولینرژیک
گروه درمانی: ضد اسپاسم
شکل دارویی: قرص , شیاف , تزریقی
مصرف در دوران حاملگی: گروه C
موارد مصرف: درمان کمکی در زخم معده , اسهال , درد اسپاسمی , زخم روده بزرگ , در بیماری حرکت , ضد استفراغ , بی اختیاری ادراری و درد قاعدگی
میزان مصرف: 2 قرص 4 بار در روز در درد های ماهانه زنان از 2 روز قبل از قاعدگی شروع و 3 روز بعد از آن ادامه یابد.
موارد مانع: حساسیت شدید دارویی
عوارض جانبی: خشکی دهان
توجهات: این دارو به کاهش درد شکمی و علامتی بیماران به ویژه اسهال کمک می کند.
آموزش: مصرف خودسرانه دارو می تواند خطرناک باشد. در درد های شکمی مداوم بدون مجوز پزشک مصرف نشود. در اسهال خونی و عفونی نباید استفاده شود.
شرایط نگهداری: در دمای اتاق نگهداری شود.
